Auð
6
Smashing Magazine, dijital grafik tasarımcıları ve web iÅŸleri yapanlar için kaynak niteliÄŸinde bir e-dergi.  Nisan 14 tarihli, “Excellent Book Covers and Paperbacks” baÅŸlıklı bir yazıda dikkat çekici kitap kapağı tasarımları ele alınmış. Yazıyı gözden geçirerek seçtikleri kitap kapaklarını incelemenizi öneririm.
ÇoÄŸunlukla, bu tür grafik-tasarım vb. iÅŸlerde Türkiye’deki örneklerle Batılı örnekleri karşı karşıya getirmenin doÄŸru olmadığını düşünürüm. Sadece kitap kapakları tasarlamakta uzmanlaÅŸmış grafik sanatçısı sayısı açısından bir karşılaÅŸtırmaya gidecek olsak, Türkiye elbette çok geride kalırdı. YaÅŸam koÅŸullarının görece ağırlığı gereÄŸi (bazen de bu savunmayı kötüye kullanarak) her ÅŸeyi ucuzlaÅŸtırma, “idare eder”iyle yetinme eÄŸilimindeyiz. NiteliÄŸin düşmesinin çeÅŸitli nedenleri gösterilebilir elbette; örneÄŸin, Notos Kitap blogunda Semih Gümüş de yakınlarda bu nedenlerden bazılarından yakınmış. Neyse ki, bu nedenlere gömülüp kalma niyetinde deÄŸilim. Smashing Magazine’deki yazıyı okuyunca, kendi kitaplığımı karıştırdım; gözüme hoÅŸ ya da tuhaf (evet tuhaf) görünen kapakları seçip kısa kısa yorumlamak istedim. Şöyle bir sonuç çıktı:
Bir Düğün Gecesi
“Ä°ntihar etmeyeceksek içelim bari…” Adalet AÄŸaoÄŸlu’nun “12 Mart” döneminde yazdığı romanı için güzel bir kapak hazırlanmış. Hazırlanmış diyorum ama kapağı kimin tasarladığına iliÅŸkin kitapta bir bilgi bulunmuyor. Yayıncılığımızın standartsızlık sorunu… Belki de bu kitaba özgü hazırlanmış bir görsel deÄŸil.
Buzdan Kılıçlar
Metis’in bazı kitap kapaklarına Deniz Bilgin ayrıcalık kazandırıyor. Buzdan Kılıçlar için bu bir ÅŸans… Deniz Bilgin’in çalışmalarına eski Defter dergisinin kapaklarında da rastlayabilirsiniz. Benim için Metis’le özdeÅŸleÅŸmiÅŸ bir yanı var.
Buzul Çağının Virüsü
Zor yazara zor kapak… Yine kapak tasarımcısının adı verilmemiÅŸ. Bu kapakta yazar ve kitap adlarının tipografisi de hoÅŸa gidiyor. Ama yazar adının, yapıtın adının önüne çıkması bence doÄŸru bir yaklaşım deÄŸil.
Dublörün Dilemması
Murat MenteÅŸ’in kült romanının kapağının tasarımı Gökdemir Ä°hsan’a ait… Tek kusuru, bir dil ve kurmaca virtüözünün elinden çıkan bu kitaba sanki bir gangster öyküsüymüş havası vermesi. Konu mankenleri kim mi? Soldan saÄŸa, Ah Muhsin Ãœnlü, Gökdemir İhsan ve Alper Canıgüz…
Gidiyorum Bu
Yine bir kült kitap… Aslında bu kapağın, Ah Muhsin Ãœnlü’nün kendi olanaklarıyla bastırdığı ilk baskıdaki uygulamasını tercih ederim.
Kırmızı Küpeler
Bilgi Yayınevi’nin eski tarzda ama dikkate deÄŸer kapakları var bence. Çizgileri de, tipografiyi de sevdim. Bu kitaplar bir ustanın derlemeleri olduÄŸu için yazar isminin öne çıkması önemli.
Kurt Kanunu
İzmir Suikasti daha iyi nasıl anlatılabilir?
Yol Ayrımı
Sander Yayınları’nın bu kapağı kalitesinde çalışmalara bence ÅŸimdi pek rastlamıyoruz. Her ÅŸey dört dörtlük düşünülmüş.
Öldüren Şehir
Galiba ben illustratif iÅŸleri daha çok seviyorum. KapaÄŸa resim basıp geçen yayınevlerini biraz daha çalışkanlığa davet etmek gerekiyor. Öldüren Åžehir’in kapağını örnek alınız, baÅŸlıkla iliÅŸkisini, çizgisini, hatta yapıtın anlatım tonuyla frekans birliÄŸini. Bu arada okumayanlar için ilk sıraya alınabilecek bir kitap Öldüren Åžehir.
Şimdilik seçtiklerim bunlar. Aslında olumsuz örneklerim de vardı, ama ağzımızın tadını bozmaya değmez. Doğrusu kendi kitaplarımın kapaklarından da şimdiye kadar çok mutlu olmadım.